YDS'de okuma sorularına süre yetmiyorsa nereye bakmalı

YDS'ye hazırlanan kamu çalışanlarından en sık duyduğumuz cümle şu: "Gramer sorularında sorun yok, okumaya gelince süre bitiyor." Sınav 180 dakika ve 80 sorudan oluşuyor. Kâğıt üzerinde soru başına iki dakikadan fazla zaman düşüyor, bu da kimseye dar görünmüyor. Salonda işler başka türlü gelişiyor.

180 dakika aslında nereye gidiyor

Kitapçığın ilk bölümleri kısa sorulardan oluşuyor: kelime ve dilbilgisi soruları, ardından kısa boşluk doldurma metinleri. Bunlar hızlı çözülüyor ve aday kendini rahat hissediyor. Sorun, bu rahatlığın yanıltıcı bir hız duygusu vermesi. İlk saatin sonunda "iyi gidiyorum" diyen kişi cümle tamamlama ve çeviri sorularında yavaşlıyor, okuma parçalarına da yorgun ve geç ulaşıyor.

Derslerimizde deneme sırasında katılımcılardan her yarım saatte bir kaçıncı soruda olduklarını kâğıdın kenarına yazmalarını istiyoruz. Ortaya çıkan tablo neredeyse her grupta aynı. İlk yarı beklenenden hızlı geçiyor, ikinci yarı beklenenden çok yavaş. Süre kısa sorularda harcanmıyor. Uzun metinli sorularda, okunduğu halde işe yaramayan cümlelerde harcanıyor.

Süreyi en çok yiyen soru tipleri

Bizim sınıflarda gördüğümüz sıralama kabaca şöyle:

• Okuma parçaları. Her parçaya birden fazla soru bağlı ve aday metni çoğu zaman baştan sona iki kez okuyor.
• Paragraf tamamlama. Boşluğun öncesine ve sonrasına bakmadan doğru seçenek bulunmuyor, fakat bütün paragrafı kelime kelime çözmek de gerekmiyor.
• Çeviri soruları. Aday her seçeneği kafasında yeniden Türkçeye ya da İngilizceye çeviriyor ve beş seçenek beş ayrı çeviri işi oluyor.
• Anlamca uymayan cümle. Beş cümlenin hepsi konuyla ilgili görünüyor; akışı bozanı seçemeyen kişi dakikalarca aynı paragrafa bakıyor.

Bu tiplerde tek bir soruya beş dakika ayırmak sık rastladığımız bir durum. Bu iki soruda olursa sınavın sonundaki kolay bir okuma sorusu boş kalıyor.

Hangi sırayla çözmeli

Herkese uyan tek bir sıra yok. Katılımcılarımızın çoğuna önerdiğimiz düzen şu: kısa sorular baştan ve hızlı, ardından okuma parçaları, en sona paragraf tamamlama ile anlamca uymayan cümle. Gerekçesi basit. Bir okuma parçasını bir kez iyi anladığınızda ona bağlı birkaç soruyu birden topluyorsunuz. Paragraf tamamlama ve uymayan cümle ise her seferinde tek puan getiriyor, üstelik insanın en kolay takıldığı sorular bunlar.

Çeviri sorularında ayrı bir yol işe yarıyor. Seçenekleri okumaya başlamadan önce kaynak cümlenin iskeletini çıkarın: özne ve ana fiil ne, cümle hangi zamanda kurulmuş. Türkçe cümle geniş zamandaysa ve bir seçenekte had been görüyorsanız o seçeneği sonuna kadar okumanıza gerek yok. Pek çok çeviri sorusunda iki seçenek bu ilk bakışta düşüyor ve geriye karşılaştırılacak üç cümle kalıyor.

YDS'de yanlış cevap doğru cevabı götürmüyor. Bu yüzden süre biterken boş soru bırakmanın bir getirisi yok. Son beş dakikayı, işaretlenmemiş bütün soruları doldurmaya ayırın.

Optik forma geçişi de sona bırakmayın. Cevapları kitapçıkta işaretleyip hepsini en sonda forma aktarmayı planlayan adaylar, süre daralınca kodlamayı yarım bırakabiliyor ya da bir satır kaydırıp arkasından gelen bütün cevapları yanlış yere işaretliyor. Her bölüm bittiğinde o bölümün cevaplarını forma geçirmek bu riski ortadan kaldırıyor.

Kafada çeviri yapmak ve her kelimede durmak

İki alışkanlık sürenin büyük kısmını alıp götürüyor. Birincisi, parçadaki her cümleyi önce Türkçeye çevirip anlamı oradan çıkarmak. Okulda öğrenilmiş İngilizce genelde böyle kurulmuş, yıllar sonra sınava dönen birinde de bu düzen olduğu gibi duruyor. Yöntem yanlış değil ama yavaş. Her cümleye ikinci bir işlem eklediğinizde okuma parçaları sınavın ikinci yarısını tek başına doldurabiliyor.

İkincisi, bilinmeyen her kelimede durmak. Notwithstanding, albeit ya da hitherto gördüğünüzde paragraf sizin için bitmiş olmuyor. O kelimenin cümledeki işi çoğu zaman bağlamdan belli: bir zıtlık mı kuruyor, öncekine bir şey mi ekliyor. Soruyu cevaplamak için genelde bu kadarını bilmek yetiyor.

Derste bunun için basit bir alıştırma yapıyoruz. Katılımcı bir parçayı elinde kalem olmadan okuyor, sonra kâğıdı kapatıp her paragrafın ne söylediğini Türkçe tek cümleyle anlatıyor. Bunu yapabilen kişi soruların çoğunu metne dönmeden ya da yalnızca bir satıra dönerek cevaplıyor. Yapamıyorsa sorun hızda değil okuma biçimindedir ve ona ayrıca çalışıyoruz.

Bizde deneme haftası nasıl geçer

Deneme sınavını şubede, yüz yüze derste yapıyoruz. Telefonlar çantaya giriyor, masada optik form ile kurşun kalemden başka bir şey kalmıyor. 180 dakika boyunca kimse kalkmıyor, çünkü sınav günü de kalkamayacak. İlk denemede birkaç kişi ikinci saatin ortasında gözle görülür biçimde yoruluyor. Dikkatin bu kadar uzun süre tek bir kitapçıkta kalması da çalışılarak kazanılan bir şey.

Sonraki canlı ders uygulamada yapılıyor ve tamamen denemenin dökümüne ayrılıyor. Herkes yanlışlarını değil, hangi soruda ne kadar kaldığını getiriyor. Ekranda paylaşılan parçayı birlikte okuyoruz. Öğretmen bir katılımcıdan doğru cevabı hangi satırda bulduğunu göstermesini istiyor. Çoğu zaman cevap tek bir satırda duruyor ve katılımcı o satıra gelmeden önce dört paragrafı satır satır çevirmiş oluyor.

Haftanın kalan derslerinde denemede en çok vakit kaybedilen soru tipine dönüyoruz. Bir grupta bu çeviri soruları çıkıyor, öbür grupta uymayan cümle. Hangi derslerin yüz yüze, hangilerinin uygulamada olacağı seçtiğiniz düzene bağlı; dört seçeneği hibrit eğitim modelimizi anlattığımız sayfada bulabilirsiniz.

Dil tazminatı ve yükselme için hazırlananlara

Kamu çalışanlarının çoğu YDS'ye belli bir puan hedefiyle giriyor. Hangi puanın hangi tazminat dilimine denk geldiği, görevde yükselmede nasıl sayıldığı kurumdan kuruma farklı olabiliyor ve mevzuat zaman içinde değişebiliyor. Hedef puanınızı koymadan önce güncel kuralı kendi personel biriminizden teyit edin. Biz de ön görüşmede bunu soruyoruz, çünkü hedef belli değilken çalışma planı yapmak zor.

Bir sınırı açıkça söyleyelim. Okuma stratejisi, temel dilbilgisi eksiği olan birine puan kazandırmıyor. Seviye tespitinde yapı bilgisinin A2 civarında kaldığı görülürse önce genel kura yönlendiriyoruz, sınav tekniğine ondan sonra geçiyoruz. Bugün nerede olduğunuzu görmek için seviye sınavına girebilir, ders içeriği için YDS ve YÖKDİL programı sayfasına göz atabilirsiniz.